Η ποιμαντική ευθύνη του Ορθοδόξου κληρικού υπό το φως του Κανονικού Δικαίου και της Πατερικής Παραδόσεως

Η ποιμαντική ευθύνη του Ορθοδόξου κληρικού υπό το φως του Κανονικού Δικαίου και της Πατερικής Παραδόσεως

Του Καθηγητή Δρ. Αλεξίου Π. Παναγόπουλου - Ακαδημαϊκός της Ευρώπης.

Η κρίση των θεσμών δεν αρχίζει όταν αμφισβητούνται οι νόμοι τους. Αρχίζει όταν οι λειτουργοί τους παύουν να εκφράζουν το πνεύμα τους. Η διαπίστωση αυτή ισχύει κατ' εξοχήν για την Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου η αυθεντία δεν εδράζεται στην εξουσία, αλλά στη διακονία, στην ταπείνωση και στην προσωπική μαρτυρία ζωής.

Ο Χριστός έθεσε το αδιαπραγμάτευτο πρότυπο της ιεροσύνης: «Ὁ δὲ μείζων ἐν ὑμῖν ἔστω ὡς ὁ νεώτερος, καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν» (Λουκ. 22:26). Ο δε Απόστολος Παύλος απαιτεί ο επίσκοπος να είναι «ἀνεπίληπτος», «φιλόξενος», «ἐπιεικής», «κόσμιος» και «διδακτικός» (Α΄ Τιμ. 3:2-3· Τίτ. 1:7-9). Η προς Εβραίους Επιστολή παρουσιάζει ως πρότυπο της αρχιερωσύνης τον ίδιο τον Χριστό: «ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος» (Εβρ. 7:26).

Η κανονική παράδοση της Εκκλησίας ουδέποτε αντιμετώπισε την ευγένεια, την πραότητα και την προσβασιμότητα του ποιμένα ως απλές κοινωνικές αρετές. Αντιθέτως, τις θεωρεί ουσιώδη στοιχεία της ποιμαντικής διακονίας. Οι Αποστολικοί Κανόνες απαιτούν από τον κληρικό βίο αντάξιο του λειτουργήματός του, ενώ η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος (691–692 μ.Χ.) υπογραμμίζει ότι η συμπεριφορά των κληρικών οφείλει να είναι υποδειγματική, ώστε να μη γίνεται αιτία σκανδαλισμού των πιστών. Η κανονική ακρίβεια δεν περιορίζεται στη σωστή τέλεση των Ιερών Μυστηρίων, αλλά εκτείνεται στην καθημερινή ποιμαντική στάση.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στο μνημειώδες έργο του «Περὶ Ἱερωσύνης», επισημαίνει ότι η ιεροσύνη αποτελεί το υψηλότερο λειτούργημα ευθύνης, διότι ο ιερέας λογοδοτεί όχι μόνο για τα λόγια και τις πράξεις του, αλλά και για την πνευματική οικοδομή ή τον σκανδαλισμό του ποιμνίου. Η ποιμαντική αδιαφορία, η έλλειψη διαθεσιμότητας και η απουσία στοιχειώδους σεβασμού προς τον άνθρωπο δεν συνάδουν με το πρότυπο του καλού ποιμένα.

Από νομοκανονική σκοπιά, ο κληρικός δεν δεσμεύεται μόνο από κανόνες δικαίου αλλά και από την αρχή της οἰκονομίας, δηλαδή της φιλάνθρωπης ποιμαντικής αντιμετώπισης κάθε πιστού. Η αυστηρότητα επιτρέπεται μόνο όταν υπηρετεί τη σωτηρία του ανθρώπου· ουδέποτε ως έκφραση αδιαφορίας ή προσωπικής υπεροψίας.

Η επαναλαμβανόμενη ψυχρότητα ή αδιαφορία απέναντι στους πιστούς δεν πρέπει να υποτιμάται ως ζήτημα ιδιοσυγκρασίας. Όταν τέτοιες συμπεριφορές αποκτούν διάρκεια, εγείρουν εύλογο θεολογικό και ποιμαντικό προβληματισμό, διότι ο κληρικός καλείται να αποτελεί ζωντανή εικόνα της αγάπης του Χριστού. Ο πιστός δεν προσέρχεται στον ποιμένα για να συναντήσει έναν διοικητικό παράγοντα, αλλά έναν πνευματικό πατέρα.

Η θεσμική κριτική απέναντι σε τέτοια φαινόμενα δεν συνιστά επίθεση κατά της Εκκλησίας. Αντιθέτως, αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στον ίδιο τον εκκλησιαστικό θεσμό. Η Εκκλησία διατηρεί το κύρος της όχι χάρη στην εξωτερική ισχύ των λειτουργών της, αλλά χάρη στην αγιότητα, την ταπείνωση και τη θυσιαστική τους αγάπη.

Η ιστορία της Ορθοδοξίας διδάσκει ότι οι μεγάλοι ποιμένες δεν ξεχώρισαν επειδή απαιτούσαν τιμές, αλλά επειδή πρώτοι τιμούσαν κάθε άνθρωπο ως εικόνα Θεού. Εκεί βρίσκεται η ουσία της ποιμαντικής διακονίας και εκεί κρίνεται τελικά κάθε φορέας της ιεροσύνης.

Η Εκκλησία έχει ανάγκη από ποιμένες που εμπνέουν με το παράδειγμά τους, όχι από πρόσωπα που περιορίζονται στην άσκηση του λειτουργικού τους καθήκοντος. Η ταπείνωση, η πραότητα και η ποιμαντική διαθεσιμότητα δεν είναι προαιρετικές αρετές· αποτελούν κανονική και θεολογική υποχρέωση, από την οποία εξαρτάται η αξιοπιστία της εκκλησιαστικής μαρτυρίας στον σύγχρονο κόσμο.

Η Ωκεανία του Όργουελ μήπως είναι πολύ κοντά μας ?.

Η «Λέηση» του Καστριτσίου Αχαΐας και η λατρευτική παράδοση του Αγίου Αλεξίου: Μία ιστορική, λαογραφική και εκκλησιαστική προσέγγιση.

Το ακόλουθο άρθρο διατυπώνει ως τοπική προφορική παράδοση τις αναφορές στα ιερά λείψανα του Αγίου Αλεξίου και στην ονοματοδοσία παιδιών, επειδή αυτά δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς σε δημοσιευμένες ιστορικές πηγές.

Η «Λέηση» του Άνω Καστριτσίου Αχαΐας και η λατρευτική παράδοση του Αγίου Αλεξίου: Μία ιστορική, λαογραφική και εκκλησιαστική προσέγγιση.

Γράφει ο Καθηγητής Δρ. Αλέξιος Π. Παναγόπουλος - Ακαδημαϊκός της Ευρώπης 

Η ελληνική ορθόδοξη παράδοση αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής συνέχειας και της πολιτισμικής ταυτότητας του Ελληνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη θέση κατέχουν τα τοπικά θρησκευτικά έθιμα, τα οποία διασώζουν όχι μόνο λειτουργικές πρακτικές αλλά και ιστορικές μνήμες, κοινωνικές αξίες και στοιχεία της συλλογικής ταυτότητας των κοινοτήτων. Ένα από τα σημαντικότερα τέτοια έθιμα της Αχαΐας είναι η «Λέηση» του Άνω Καστριτσίου, η οποία τελείται αδιάλειπτα επί αιώνες και αποτελεί ζωντανό μνημείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Το χωριό είχε την διοικητική αναφορά του στα χρόνια της τουρκικής σκλαβιάς μέσω των ορεινών όγκων του Παναχαϊκού στα Καλάβρυτα, τα οποία έχουν πολιούχο τον Άγιο Αλέξιο. Κι αυτό γιατί στα παραλιακά περάσματα (Μποζαιτικα, Κοτρώνι, Συχαινά) παραμόνευαν πάντα ληστές και κλέφτες.

Η ονομασία «Λέηση» προέρχεται από τη συνεχή επίκληση του «Κύριε, ἐλέησον», που συνοδεύει τη λιτανευτική πομπή η οποία πραγματοποιείται κάθε Δευτέρα του Πάσχα. Οι κάτοικοι, ακολουθώντας μία παράδοση που ανάγεται στους μεταβυζαντινούς χρόνους και πριν από την επανάσταση του 1821. Αφού διασχίζουν τα όρια του χωριού, επισκέπτονται εξωκκλήσια και τόπους ιδιαίτερης θρησκευτικής σημασίας, προσευχόμενοι για την ετήσια προστασία της κοινότητας από ασθένειες, θεομηνίες, λιμούς και κάθε άλλη δοκιμασία. Η αδιάλειπτη τέλεση του εθίμου ακόμη και κατά την Οθωμανική περίοδο της σκλαβιάς, τους πολέμους και τις δύσκολες δεκαετίες του 20ού αιώνα καταδεικνύει τη βαθιά του σημασία για τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή του Καστριτσίου, το οποίο διαχωρίστηκε για τοπικούς διοικητικούς λόγους σε Άνω και Κάτω περί το 1954. Ενώ ο δημόσιος δρόμος για τη Πάτρα άνοιξε αργότερα περί το 1960 και ολοκληρώθηκε επι Δικτατορίας. Σημαντική ήταν η συμβολή της Εκκλησίας των Αγίων Τεσσαράκοντα και του Αγίου Νικολάου που έδωσαν μεγάλο μέρος του εδάφους να κοπεί και να περάσει ο κεντρικός δρόμος του χωριού αφήνοντας στην απέναντι πλευρά και τμήματα εδαφών της, τα οποία ουδέποτε αμφισβήτησε η κοινή συνείδηση των ενοριτών, ότι πάντα ανήκαν ως εδάφη στην Εκκλησία του χωριού τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοπική προφορική παράδοση, σύμφωνα με την οποία είχε πέσει μεγάλη ασθένεια στο χωριό και κάλεσαν από την Αγία Λαύρα τα Τίμια Λείψανα, ώστε κατά τη διάρκεια της σωτήριας λιτανείας θα μεταφερόταν ειδικό ξύλινο κιβώτιο που περιείχε τα ιερά λείψανα αρκετών Αγίων μεταξύ αυτών και του Αγίου Αλεξίου, του Ανθρώπου του Θεού, από τη Μονή Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων. Η παρουσία των λειψάνων θεωρούνταν από τους κατοίκους σημείο θείας ευλογίας και θεραπείας και προστασίας, ενώ η λιτανεία αποτελούσε έκφραση πίστης στη μεσιτεία των Αγίων και του Αγίου υπέρ της κοινότητας.

Στην ίδια προφορική παράδοση διασώζονται μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες αρκετές οικογένειες απέδιδαν στα Τίμια Λείψανα και στον Άγιο Αλέξιο θαυματουργικές θεραπείες ασθενών και άλλες σωτήριες επεμβάσεις της θείας χάριτος. Ως έμπρακτη έκφραση ευγνωμοσύνης προς τους Αγίους και τον Άγιο, πολλοί γονείς ονόμαζαν τα παιδιά τους Αλέξιο ή Αλεξία, συμβάλλοντας στη διάδοση του ονόματος στο Καστρίτσι και στις γύρω περιοχές. Αν και η συγκεκριμένη παράδοση δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως μέσα από δημοσιευμένες ιστορικές πηγές, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της προφορικής παράδοσης, συλλογικής μνήμης της τοπικής κοινωνίας και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορική, λαογραφική και ανθρωπολογική έρευνα. Μάλιστα το Καστρίτσι πάντα ήταν πέρασμα από τα Καλάβρυτα μέσω Μονής Μακελλαριάς και χωριού Αλαπαναγούς, μέσω των υψωμάτων Παναχαϊκού σε Καστρίτσι και από κει για Καστελόκαμπο Ρίου και Πάτρα. 

Αυτή τη διαδρομή αρκετές φορές ακολούθησε και ο γνωστός Άγιος Παπουλάκος περί το 1850, αλλά και πολύ πριν από αυτόν περί το 1745 όταν γεννιέται στο Καστρίτζι ο προεστώς κτηνοτρόφος βοσκός Πανάγος Παναγόπουλος ο λόγιος διδάσκαλος. Ο οποίος με την παρουσία του διέσωσε ολόκληρη την Αχαϊα από την αργία του Σαββάτου που ήθελαν να επιβάλλουν έμποροι Εβραίοι με τους Τούρκους και καθιέρωσε στο χωριό του την γιορτή των τσοπάνηδων ιδρύοντας το εκκλησάκι της Αναλήψεως.

Η περίπτωση του Καστριτσίου συναποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ ορθόδοξης λατρείας, λαϊκής ευσέβειας και κοινωνικής συνοχής. Η τιμή προς τα ιερά λείψανα, η πίστη στη θαυματουργική παρέμβαση των Αγίων και η ονοματοδοσία των παιδιών συνιστούν διαχρονικά στοιχεία της ελληνικής εκκλησιαστικής παράδοσης, μέσα από τα οποία η προσωπική εμπειρία μετασχηματίζεται σε συλλογική ιστορική μνήμη.

Από επιστημονική άποψη, η «Λέηση» μπορεί να θεωρηθεί όχι μόνο ως θρησκευτικό δρώμενο αλλά και ως ένας ζωντανός τοπικός θεσμός διατήρησης της ιστορικής συνέχειας της κοινότητας. Η σύνδεση της λιτανείας με την τιμή προς τον Άγιο Αλέξιο και με την τοπική προφορική παράδοση περί θεραπευτικών θαυμάτων αποτελεί ένα ιδιαίτερο πεδίο ιστορικής διεπιστημονικής έρευνας, στο οποίο συναντώνται η εκκλησιαστική ιστορία, η λαογραφία, η κοινωνική ανθρωπολογία και η ιστορία της συλλογικής μνήμης του τόπου μας.

Η συστηματική μελέτη του Ιστορικού λεξικού των Πατρέων, των αρχείων της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών, των παλαιών λειτουργικών βιβλίων, των ενοριακών καταγραφών, των οικογενειακών αρχείων και των προφορικών μαρτυριών των κατοίκων μπορεί να διαφωτίσει περαιτέρω την ιστορική εξέλιξη του εθίμου και να τεκμηριώσει πληρέστερα τη σχέση του με τη λατρεία του Αγίου Αλεξίου και την Αγία Λαύρα Καλαβρύτων.

Η «Λέηση» του Καστριτσίου δεν αποτελεί απλώς ένα τοπικό πασχαλινό έθιμο. Αποτελεί μία ζωντανή έκφραση της ορθόδοξης πνευματικότητας, της ιστορικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας όλης της Αχαΐας. Η καταγραφή, η επιστημονική μελέτη και η ανάδειξή της συνιστούν χρέος απέναντι στην τοπική ιστορία και στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, ώστε οι παραδόσεις αυτές να διασωθούν αυθεντικά και να παραδοθούν στις επόμενες γενιές.

Γενική Ενδεικτική Βιβλιογραφία.

Πολίτης, Ν. Γ. Παραδόσεις.

Πολίτης, Ν. Γ. Λαογραφικά Σύμμεικτα.

Λουκάτος, Δ. Πασχαλινά και της Άνοιξης.

Λουκάτος, Δ. Εισαγωγή στην Ελληνική Λαογραφία.

Φουντούλης, Ι. Λειτουργική (τόμοι Α΄–Β΄).

Θωμόπουλος, Στέφανος. Ιστορία των Πατρών.

Αρχειακό υλικό της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.

Προφορικές μαρτυρίες κατοίκων Άνω Καστριτσίου Αχαΐας.

Τριανταφύλλου Κώστας, Ιστορικό Λεξικό Πατρών.

Παναγόπουλος Π. Αλέξιος, Κάστριον Πόλισμα.

Παναγόπουλος Π Αλέξιος, Ιστορικό Λεξικό περιοχής πρώην Δήμου Ρίου και περιχώρων.

Μια σημαντική προσθήκη για μελλοντική δημοσίευση θα ήταν η αξιοποίηση παλαιών βαπτιστικών μητρώων του Άνω Καστριτσίου, όπου πράγματι παρατηρείται αυξημένη χρήση του ονόματος «Αλέξιος». Μια τέτοια τεκμηρίωση ενισχύει σημαντικά την ιστορική βάση της σχετικής προφορικής παράδοσης που από στόμα σε στόμα διασώθηκε.

Ασπίδα Αχιλλέα

 Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η Εθνική Άμυνα, η Γεωπολιτική Προέκταση του Ισραήλ και ο Θουκυδίδης - Geopolitico https://share.google/rTWBxcjmendrRz2Cb

Καπετάν Ζαχαρίας της Μάνης

 Πριν από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο αγώνας για την ελευθερία στηρίχθηκε σε εξέχουσες μορφές της κλεφτουριάς, οι οποίες διαμόρφωσαν όχι μόνο την πολεμική τακτική αλλά και το ήθος των μετέπειτα αγωνιστών. Ανάμεσά τους δεσπόζει η μορφή του Καπετάν Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη (Παντελεάκου) από τη Βαρβίτσα Λακωνίας, ενός από τους σημαντικότερους αρχικλέφτες της Πελοποννήσου.

Σύμφωνα με την επικρατούσα ιστορική παράδοση, στις 20 Ιουλίου 1804 ο Καπετάν Ζαχαριάς δολοφονήθηκε στην Ανδρουβίτσα της Μάνης, σε ηλικία 45 ετών, όχι από τις οθωμανικές δυνάμεις, αλλά κατόπιν προδοσίας προσώπων του στενού του περιβάλλοντος. Ως κίνητρο φέρεται η ιδιαίτερα υψηλή επικήρυξη των 50.000 γροσίων, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τη στρατιωτική του αξία όσο και τον φόβο που προκαλούσε στην οθωμανική διοίκηση. Η παράδοση αναφέρει επίσης ότι ο επικεφαλής της προδοσίας παρέδωσε την κεφαλή του στον Μόρα Βαλεσή της Τριπολιτσάς, χωρίς όμως να λάβει την αμοιβή, καθώς ο πασάς διέταξε την εκτέλεσή του, υποστηρίζοντας ότι η επικήρυξη αφορούσε τη ζωντανή σύλληψη του αρχικλέφτη και ότι η προδοσία ακόμη και συγγενών δεν μπορούσε να θεωρηθεί πράξη άξια επιβράβευσης.

Η ιστορική σημασία του Καπετάν Ζαχαριά υπερβαίνει τη στρατιωτική του δράση. Η βιβλιογραφία και η λαϊκή ιστορική μνήμη τον αναγνωρίζουν ως έναν από τους σημαντικότερους δασκάλους της κλεφτοπολεμικής τακτικής στην Πελοπόννησο. Δεν είναι τυχαίο ότι δίπλα του ανδρώθηκαν αγωνιστές που πρωταγωνίστησαν στην Επανάσταση του 1821, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ο Γιαννιάς, ο Στριφτομπόλας, ο Γιώργας από τον Αητό και ο Καλλιοντζής από τη Σίταινα. Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο οικογενειακός δεσμός του με τον Νικηταρά, ο οποίος νυμφεύθηκε την κόρη του, Αγγελίνα.

Ο θάνατός του δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στην προεπαναστατική αντίσταση της Πελοποννήσου. Ωστόσο, η στρατιωτική του παρακαταθήκη και η εμπειρία που μετέδωσε στους μαθητές του αποτέλεσαν πολύτιμο κεφάλαιο για την επιτυχία της Ελληνικής Επανάστασης. Υπό αυτή την έννοια, ο Καπετάν Ζαχαριάς μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους θεμελιωτές της πολεμικής παράδοσης που οδήγησε στην εθνική παλιγγενεσία του 1821.

Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης του Καπετάν Ζαχαριά δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής προς έναν μεγάλο αγωνιστή, αλλά και υπενθύμιση του καθοριστικού ρόλου που διαδραμάτισαν οι προεπαναστατικοί κλέφτες στη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης και στην προετοιμασία του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Αθάνατος.

Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος 

Μητροπολίτης Αμβρόσιος ως ζώσα μαρτυρία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο

Ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος ως ζώσα μαρτυρία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο

Του Καθηγητή και Ακαδημαϊκού Δρ. Αλεξίου Παναγόπουλου

Σήμερα, 21 Ιουλίου 2026, είχα την ιδιαίτερη τιμή και ευλογία να κληθώ για ακόμη μία φορά από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ.κ. Αμβρόσιο σε γεύμα και ουσιαστική συνομιλία. Οι συναντήσεις αυτές δεν περιορίζονται σε μια απλή κοινωνική επικοινωνία. Αποτελούν ευκαιρίες ανταλλαγής σκέψεων για την πορεία της Εκκλησίας, της πατρίδας, του Ελληνισμού και των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος.

Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές μορφές της σύγχρονης Ορθόδοξης μαρτυρίας. Η πολύχρονη αρχιερατική του διακονία, η αφοσίωσή του στην Εκκλησία, η ποιμαντική του παρουσία και η σταθερότητα των θέσεών του έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην εκκλησιαστική και δημόσια ζωή της Ελλάδας.

Σε μια εποχή κατά την οποία η πνευματικότητα συχνά υποχωρεί μπροστά στον υλισμό, την τεχνοκρατική αντίληψη της ζωής και τη σχετικοποίηση των αξιών, προσωπικότητες που εξακολουθούν να υπερασπίζονται με συνέπεια τις αρχές της Ορθόδοξης πίστης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η Ορθοδοξία δεν είναι μόνο ιστορική κληρονομιά ούτε στοιχείο πολιτιστικής ταυτότητας· είναι πρωτίστως τρόπος ζωής, μαρτυρία πίστεως και διαρκής πρόσκληση προς τον άνθρωπο να αναζητήσει την αλήθεια και την ελευθερία εν Χριστώ.

Ο Σεβασμιώτατος Αμβρόσιος, ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με επιμέρους δημόσιες παρεμβάσεις του, υπηρέτησε επί δεκαετίες με συνέπεια όσα ο ίδιος θεωρούσε καθήκον του ως Ορθόδοξος Επίσκοπος. Η συνέπεια λόγων και έργων αποτελεί χαρακτηριστικό που αναγνωρίζεται ακόμη και από όσους διατηρούν διαφορετικές απόψεις.

Οι προσωπικές μας συνομιλίες επιβεβαιώνουν ότι η Εκκλησία εξακολουθεί να διαθέτει ανθρώπους με βαθιά ιστορική γνώση, εκκλησιαστική εμπειρία και ουσιαστική αγωνία για το μέλλον της πατρίδας και του Ελληνισμού. Η ανταλλαγή απόψεων μαζί τους αποτελεί πολύτιμη εμπειρία, ιδίως για όσους πιστεύουν ότι η επιστήμη, η παράδοση και η πνευματικότητα μπορούν να συνυπάρχουν δημιουργικά.

Η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη από πρόσωπα που υπενθυμίζουν ότι η πρόοδος δεν μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω στην οικονομική ανάπτυξη ή στην τεχνολογική εξέλιξη. Απαιτείται και πνευματικό υπόβαθρο, ιστορική συνείδηση, ήθος και πίστη σε διαχρονικές αξίες.

Με αισθήματα ευγνωμοσύνης ευχαριστώ τον Σεβασμιώτατο για την πατρική του αγάπη, τη φιλοξενία και την εμπιστοσύνη που διαχρονικά μου δείχνει. Προσεύχομαι ο Θεός να του χαρίζει υγεία, δύναμη και μακροημέρευση, ώστε να συνεχίσει να αποτελεί, κατά την προσωπική μου πεποίθηση, μια ζώσα μαρτυρία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο και έναν άνθρωπο που εμπνέει με το παράδειγμά του τις νεότερες γενιές.

.

Νέο Έλληνες ταλαίπωροι...

Ταλαίπωροι Νεοέλληνες...

Μέγας ο δημοσιογράφος. Μέγας ο τραγουδιστής. Μέγας ο πολιτικάντης. Μέγα το μανεκέν. Μέγας ο επιχειρηματίας της διαπλοκής. Μέγας ο κάθε επώνυμος που προβάλλεται καθημερινά από τα μέσα ενημέρωσης.

Μικρός, όμως, πολύ μικρός, θεωρείται ο ακαδημαϊκός. Ο άνθρωπος της γνώσης. Εκείνος που τιμήθηκε από ξένες Ακαδημίες Επιστημών, που αφιέρωσε τη ζωή του στην έρευνα και που, χωρίς προσωπικό όφελος, θέλησε να υπηρετήσει τον τόπο του ως ένας άμισθος λειτουργός του δημοσίου συμφέροντος.

Ταλαίπωροι Νεοέλληνες. Όσο αναγορεύετε σε πρότυπα τα είδωλα που σας προβάλλουν οι μηχανισμοί της επικοινωνίας και της μικροπολιτικής, μην απορείτε γιατί η Ελλάδα δυσκολεύεται να αναδείξει την αριστεία, τη γνώση και την πνευματική δημιουργία. Με αυτά τα πρότυπα περιμένετε να δείτε άσπρη μέρα; Αντί να επιβραβεύετε τους δημιουργούς, επιβραβεύετε τη δημοσιότητα. Αντί να τιμάτε την επιστήμη, λατρεύετε το εφήμερο.

Η ελληνική ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα ανθρώπων που δεν βρήκαν στον τόπο τους την αναγνώριση που τους άξιζε.

Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος, ένας από τους σημαντικότερους λογίους του Ελληνισμού, παραιτήθηκε από τη βουλευτική του ιδιότητα στα Επτάνησα, απογοητευμένος από το πολιτικό κλίμα της εποχής. Επέστρεψε στη βόρεια Ιταλία, όπου είχε σπουδάσει, και ολοκλήρωσε εκεί την πορεία του, αφήνοντας όμως ένα έργο διαχρονικής αξίας. Όποιος τον μελετήσει, θα κατανοήσει πολλά για τη συνέχεια και την αυτοσυνειδησία του Ελληνισμού.

Το ίδιο διδακτική είναι και η περίπτωση του μεγάλου μαθηματικού Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή. Οραματίστηκε την ίδρυση του Πανεπιστημίου της Σμύρνης και εργάστηκε με πάθος για την υλοποίησή του. Η Μικρασιατική Καταστροφή διέκοψε βίαια εκείνο το όραμα. Ο ίδιος συνέχισε τη λαμπρή επιστημονική του σταδιοδρομία στα κορυφαία πανεπιστήμια της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και στο Πανεπιστήμιο του Breslau (σημερινό Βρότσλαβ), αποδεικνύοντας ότι η επιστημονική αξία αναγνωρίζεται εκεί όπου υπάρχουν θεσμοί που τη σέβονται.

Η Ελλάδα δεν στερήθηκε ποτέ μεγάλες προσωπικότητες. Συχνά, όμως, στερήθηκε την ικανότητα να τις αναγνωρίσει και να τις αξιοποιήσει εγκαίρως. Όταν η πολιτική σκοπιμότητα, οι παρέες, οι εξαρτήσεις και οι μηχανισμοί ισχύος υπερισχύουν της αξιοκρατίας, τότε οι άξιοι απομακρύνονται και η κοινωνία πληρώνει το τίμημα.

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο. Διδάσκει, όμως, σε όσους επιλέγουν να τη μελετούν και όχι απλώς να την επικαλούνται.

Τοποθέτηση για Διεθνείς Οργανισμούς, εκ τού Ακαδημαϊκού Παναγόπουλου Αλέξιου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δήλωση του Καθηγητή και Ακαδημαϊκού Παναγόπουλου Αλεξίου (DDDr. Dr Habil.).

Με αφορμή δημόσια σχόλια σχετικά με τη συμμετοχή μου σε διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς, επιθυμώ να προβώ στην ακόλουθη δήλωση:

Σέβομαι απολύτως κάθε διαφορετική άποψη, ακόμη και όταν δεν τη συμμερίζομαι. Ο δημόσιος διάλογος αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση της δημοκρατίας και της επιστημονικής προόδου.

Η επιστημονική και ακαδημαϊκή μου πορεία έχει διαμορφωθεί στο εξωτερικό με γνώμονα την έρευνα, την αναζήτηση της αλήθειας, τον τεκμηριωμένο διάλογο και την ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών. Η συμμετοχή ή η συνεργασία μου με διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς δεν συνεπάγεται άκριτη αποδοχή όλων των θέσεων, των αποφάσεων ή των πολιτικών που αυτοί ενδεχομένως εκφράζουν.

Δηλώνω με απόλυτη σαφήνεια ότι ουδέποτε υπήρξα, ούτε είμαι, μέλος τεκτονικών οργανώσεων ή οποιασδήποτε άλλης κλειστής ή μυστικής εταιρείας ή αδελφότητας. Μένω ακόλουθος στην εντολή της σχετικής απαγόρευσης 36 ημέρες πριν την δολοφονία του Άμισθου Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

Η μοναδική μου δέσμευση είναι προς την επιστήμη, την ακαδημαϊκή δεοντολογία, την υπηρεσία του ανθρώπου και τις αρχές της Ορθόδοξης χριστιανικής μου πίστης ως Έλληνα Ορθόδοξου.

Πιστεύω ότι η παρουσία ενός Έλληνα επιστήμονα που ζεί στο Εξωτερικο όπως κι εγώ, σε διεθνή επιστημονικά φόρα σε όλο τον κόσμο συναποτελεί ευθύνη, μαρτυρία και ευκαιρία να προβάλλονται με επιστημονική τεκμηρίωση οι ελληνικές, ορθόδοξες και οικουμενικές αξίες, ακόμη και όταν υπάρχουν διαφορετικές ιδεολογικές ή επιστημονικές προσεγγίσεις.

Η συμμετοχή σε έναν διεθνή θεσμό δεν συνιστά ιδεολογική ταύτιση ούτε συνεπάγεται αποδοχή κάθε θέσης που αυτός εκφράζει. Αντιθέτως, η ουσιαστική Ελληνική παρουσία επιτρέπει την κατάθεση τεκμηριωμένων απόψεων, την ανάπτυξη δημιουργικού διαλόγου και την προάσπιση των ηθικών αρχών που ο καθένας πρεσβεύει.

Η σύγχρονη επιστήμη προοδεύει μέσα από τον διάλογο, την κριτική σκέψη, την ελευθερία της έκφρασης και τον αμοιβαίο σεβασμό, σε ημέρες Ωκεανίας Όργουελ και Αποκάλυψης Ιωάννου, κι όχι μέσα από τον αποκλεισμό, τις προκαταλήψεις ή την απομόνωση. Ο ηθικός αγώνας δίδεται και στα υψηλά άμισθα διπλωματικά κλιμάκια, όπου έμμισθοι υπάλληλοι αν φτάνουν είναι φιμωμένοι και δέσμιοι.

Δεν είμαι πολιτικός, ούτε φιλοδοξώ να γίνω, ούτε είμαι Έλληνας διπλωμάτης των ειδικών μισθολογίων, ούτε και των αξιωματούχων των ειδικών μισθολογίων του κυβερνώντος πολιτικού προσωπικού, ούτε καθηγητής ελληνικών πανεπιστημίων.

Καθηγητής και Ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).

Ιστορική εκλογή του Ακαδημαϊκού και Καθηγητή κ. Αλέξιου Παναγόπουλου (DDDr., Dr.Habil.)., ως Έλληνα στο Σερβικό Παράρτημα Club of Rome

Ιστορική εκλογή του Ακαδημαϊκού και Καθηγητή κ. Αλέξιου Παναγόπουλου (DDDr., Dr.Habil.)., ως Έλληνα στο Σερβικό Παράρτημα Club of Rome

Πυρκαγιές και πολιτική ευθύνη! Ώρα για λογοδοσία και εθνική στρατηγική

Πυρκαγιές και πολιτική ευθύνη! Ώρα για λογοδοσία και εθνική στρατηγική

Από τους μάρτυρες της Καρχηδόνας στη γεωπολιτική των στενών!

Από τους μάρτυρες της Καρχηδόνας στη γεωπολιτική των στενών!