Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026

Σαφής Πολιτική Θέση του Ακαδημαϊκού Παναγόπουλου Αλέξιου


Γίνεται σαφέστερο ότι ο Ακαδημαϊκός δεν απορρίπτει την πολιτική ως προσφορά, αλλά την κομματική εξάρτηση ως προϋπόθεση προσφοράς. 

Έτσι η θέση του γίνεται πολιτικά καθαρή χωρίς να ακούγεται αντιφατική.

Η σαφέστερη πολιτική θέση του Ακαδημαϊκού Παναγόπουλου Αλέξιου 

Δυστυχώς, αγαπητέ μου φίλε συμπατριώτη,

παρότι θέλω διαχρονικά να βοηθώ τον πατριωτικό χώρο και να προσφέρω γενικά στην πατρίδα μου, διαπιστώνω ότι κάποιοι εκεί γύρω με αντιμετωπίζουν ως «δεύτερο», «τρίτο», «τέταρτο» κ.ο.κ.

Όταν, όμως, ένας Ακαδημαϊκός, μέλος τριών ξένων Ακαδημιών τών Επιστημών του κόσμου, διδάκτωρ τριών διαφορετικών επιστημών, που έχει διεθνώς τιμήσει τη Χώρα μας στον ύψιστο βαθμό, ως πολύ υψηλότερα άτυπος πρέσβης, αντιμετωπίζεται με αυτή τη λογική, τότε κάτι δεν πάει καλά, κάτι δεν έχει γίνει αντιληπτό σωστά, ίσως να υπάρχει κενό μόρφωσης και παιδείας.

Η δική μου θέση είναι ξεκάθαρη: θέλω να υπηρετώ την πατρίδα πολιτικά, αλλά δεν έχω ανάγκη από μία κομματική θέση, αξίωμα ή καρέκλα για να το κάνω αυτό ως θυσία και προσφορά. Η πολιτική για μένα είναι πεδίο δημόσιας προσφοράς και όχι προσωπικής δόξας ή ανέλιξης.

Μιλώ και γράφω για την Ελλάδα από το 1991. Έχω τη δική μου επιστημονική διαδρομή, τις δικές μου θέσεις και την ανεξάρτητη κρίση μου. Δεν χρειάζομαι πίσω μου ένα κόμμα για να αποκτήσω δημόσια υπόσταση· αντίθετα, θεωρώ ότι ο κομματικός χώρος έχει ανάγκη και μπορεί να αξιοποιεί ανθρώπους Ακαδημαϊκούς Ακαδημιών τών Επιστημών του κόσμου με διεθνή επιστημονική γνώση, διεθνή εμπειρία και διεθνώς ανεξάρτητη σκέψη.

Γι’ αυτό δεν με ενδιαφέρει να μπω σε μία σειρά προτεραιότητας για μια θέση ή καρέκλα. Με ενδιαφέρει να προσφέρω, να μιλήσω τεκμηριωμένα και να υπηρετήσω την Ελλάδα μας χωρίς κομματικές εξαρτήσεις.

Αν αυτό γίνεται αντιληπτό, έχει καλώς. Αν όχι, η διεθνή ακαδημαϊκή και δημόσια διαδρομή μου συνεχίζεται και χωρίς τις κομματικές ή πολιτικές «καρέκλες».


Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026

Μη μου σκεπάζεις τον Ήλιο Μέγα Αλέξανδρε

 



Στο αρκετά γνωστό βιβλίο μου «Κοσμάς Φλαμιάτος και Παπουλάκος», Αθήνα 2010, στο εξώφυλλο επέλεξα τη φωτογραφία του Οσίου Κοσμά Φλαμιάτου στις φυλακές του Ρίου, όπου, σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, δηλητηριάστηκε, ενώ ο Παπουλάκος οδηγήθηκε στην εξορία.

Στο οπισθόφυλλο, όμως, επέλεξα συνειδητά μια άλλη εικόνα: τον Διογένη με το φανάρι απέναντι στον Μέγα Αλέξανδρο.

«Τι θέλεις να σου δώσω;» τον ρώτησε ο Μέγας Αλέξανδρος.

«Τίποτα», απάντησε ο Διογένης. «Μόνο μη μου στερείς τον ήλιο».

Κάποτε, ένας πρώην συμφοιτητής μου, σήμερα ανώτατος δικαστικός λειτουργός, βλέποντας το βιβλίο, με ρώτησε:

«Γιατί έβαλες αυτή τη φωτογραφία στο οπισθόφυλλο; Δεν ταιριάζει».

Του απάντησα απλά:

«Μη μου στερείς τον ήλιο του Διογένη. Τίποτε άλλο».

Γιατί, πίσω από την ιστορία του Φλαμιάτου και του Παπουλάκου, υπάρχει ένα βαθύτερο ζήτημα: 

η ελευθερία της συνείδησης απέναντι στην εξουσία, η αλήθεια απέναντι στον φόβο και η αξιοπρέπεια του ανθρώπου που δεν εξαγοράζεται.

Το φανάρι του Διογένη δεν μπήκε στο οπισθόφυλλο τυχαία.

Ο νοών νοείτω.

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής

DDDr. Dr. Habil. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος

.Υ.Γ. Το βιβλίο υπάρχει σε Στοκ λίγα αντίτυπα στο βιβλιοπωλείο Κάπτεν Βοοκ, επί Σόλωνος Αθήνα 

Και στο βιβλιοπωλείο Ορθοδόξου Τύπου Κάνιγγος 10.

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026

Επιστήμη και Γνώση στην Πολιτική


Να συνδέονται οργανικά η ακαδημαϊκή εμπειρία, η Βιοηθική, η πολιτική ευθύνη, η πνευματική διάσταση και η σχέση επιστήμης–πολιτικής.

Επιστήμη, Βιοηθική, πολιτική και ευθύνη — Όλα προς Δόξαν Θεού

Αγαπητοί μου,

από τη φύση της ακαδημαϊκής μου διαδρομής και της συμμετοχής μου σε διαδικασίες κρίσης μεταπτυχιακών και υποψηφίων διδακτόρων, έχω αποκτήσει, μέσα από πολλά χρόνια επιστημονικής εργασίας και δια βίου μάθησης, τη δυνατότητα να διακρίνω το επίπεδο προετοιμασίας ενός υποψηφίου ακόμη και πριν ολοκληρώσει την ανάπτυξη της θέσης του.

Η εμπειρία αυτή δεν προέρχεται μόνο από τίτλους και ακαδημαϊκές διακρίσεις. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας σπουδών, έρευνας και διαρκούς μάθησης στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, αλλά και προσωπικών εμπειριών που διαμόρφωσαν την πνευματική μου πορεία.

Από μαθητής είχα την ευλογία να γνωρίσω από κοντά Αγίους και Γέροντες, όπως τον πνευματικό μου επί 27,5 έτη το Γέροντα Αρσένιο εν Ναυπάκτω πνευματικό τέκνο γέροντος Φιλοθέου Ζερβακου και Αγίου Γερβασίου Παρασκευοπούλου. Μεταξύ αυτών και τον Γέροντα Παΐσιο, από τον οποίο δέχθηκα λόγους που παραμένουν για μένα προσωπικός πνευματικός οδηγός. Όσα θεωρώ ότι μου δόθηκαν ως ευλογία δεν τα αντιμετωπίζω ως προσωπικό κατόρθωμα.

Όλα οφείλουν να γίνονται μόνον προς Δόξαν Θεού.

Αυτό είναι για μένα το ουσιαστικότερο μέτρο.

Γι’ αυτό και δεν αντιλαμβάνομαι την επιστημονική πορεία ως ένα απλό κοσμικό «βιογραφικό». Λυπάμαι όταν κάποιοι ακόμα και χριστιανοί λένε για μένα αυτός έχει καλό βιογραφικό.

Οι τίτλοι και οι διακρίσεις έχουν αξία μόνον όταν υπηρετούν την επιστήμη, την κοινωνία, την αλήθεια και τελικά τον άνθρωπο.

Το ίδιο ισχύει και για την πολιτική.

Η πολιτική χωρίς γνώση, χωρίς θεσμική παιδεία και χωρίς συναίσθηση ευθύνης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά λάθη με συνέπειες για ολόκληρη την κοινωνία. 

Ο Ειδικός είναι ο πιστός Ορθόδοξος Έλλην επιστημών ερευνητής ή καθηγητής, καθώς και ο Ακαδημαϊκός του δημοσίου δικαίου και της πολιτικής επιστήμης και βιοηθικής.

Γι’ αυτό λυπούμαι όταν βλέπω ανθρώπους να ασχολούνται με εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα χωρίς την αναγκαία επιστημονική κατάρτιση ή χωρίς να συμβουλεύονται τους ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά το αντικείμενο.

Ποιοι είναι, λοιπόν, οι ειδικοί;

Ανάλογα με το ζήτημα, ειδικοί είναι οι επιστήμονες που διαθέτουν τεκμηριωμένη γνώση και εμπειρία στο αντίστοιχο πεδίο.

Σε ζητήματα Συντάγματος και κρατικής λειτουργίας, οι ειδικοί του Δημοσίου Δικαίου.

Σε ζητήματα πολιτικής οργάνωσης, θεσμών και διακυβέρνησης, οι επιστήμονες της Πολιτικής Επιστήμης.

Και σε ζητήματα που αφορούν τον άνθρωπο, την ιατρική, τη βιοτεχνολογία και τα όρια της επιστημονικής παρέμβασης στη ζωή, οι ειδικοί της Βιοηθικής, πάντοτε σε διάλογο με την Ιατρική, τη Νομική, τη Φιλοσοφία, τη Θεολογία και τις λοιπές συναφείς επιστήμες.

Η Βιοηθική δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια.

Σήμερα η πολιτική καλείται να αποφασίσει για ζητήματα όπως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού, η δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων, οι αποφάσεις στο τέλος της ζωής, η ευθανασία και η ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία, η χρήση γενετικών δεδομένων, η γονιδιακή θεραπεία και η επεξεργασία του ανθρώπινου γονιδιώματος, η τεχνητή νοημοσύνη στην ιατρική και οι κλινικές δοκιμές.

Σε όλα αυτά τα ζητήματα δεν αρκεί η πολιτική διαίσθηση ή καλή πρόθεση.

Όταν, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται τεχνητή νοημοσύνη για ιατρικές διαγνώσεις, πρέπει να εξετάσουμε όχι μόνο αν ο αλγόριθμος είναι αποτελεσματικός, αλλά και ποιος ευθύνεται σε περίπτωση λάθους, πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και πώς αποφεύγονται οι διακρίσεις.

Όταν συζητούμε τη γονιδιακή τεχνολογία, δεν αρκεί το ερώτημα «τι μπορούμε να κάνουμε;». Πρέπει να τεθεί και το ερώτημα «τι είναι ηθικά και νομικά επιτρεπτό να κάνουμε και μέχρι πού;»

Όταν συζητούμε το τέλος της ζωής, συναντώνται η ιατρική, το δίκαιο, η φιλοσοφία, η βιοηθική, η ανθρωπολογία και η θρησκευτική παράδοση. Καμία από αυτές τις διαστάσεις δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Γι’ αυτό ο ειδικός δεν αποφασίζει αντί της Πολιτείας. Παρέχει τεκμηριωμένη γνώση, ώστε η Πολιτεία να αποφασίζει έχοντας επίγνωση των επιστημονικών, νομικών, κοινωνικών και ηθικών συνεπειών.

Η πολιτική ηγεσία ασφαλώς αποφασίζει. Οφείλει όμως πριν αποφασίσει να ακούει την επιστήμη, εξίσου κάθε φορά κι όχι μόνο ιατρούς.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, μία από τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας: όχι η έλλειψη ανθρώπων που θέλουν να αποφασίσουν, αλλά η ανάγκη να ακούμε εκείνους που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στη γνώση πριν ληφθούν αποφάσεις που αφορούν τη ζωή, την κοινωνία και το μέλλον της πατρίδας.

Για μένα, λοιπόν, δεν πρόκειται απλώς για ένα βιογραφικό.

Πρόκειται για μια πορεία ζωής, επιστήμης, πίστης, διαρκούς μάθησης και ευθύνης.

Και ό,τι κάνουμε —στην επιστήμη, στην κοινωνία και στην πολιτική— οφείλουμε να το κάνουμε με συναίσθηση ότι η γνώση δεν είναι προνόμιο αλλά ευθύνη.

Όλα προς Δόξαν Θεού.

Και η επιστήμη, όταν υπηρετεί την αλήθεια· η πολιτική, όταν υπηρετεί τον άνθρωπο· και η Βιοηθική, όταν υπερασπίζεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μπορούν να συναντηθούν σε έναν κοινό σκοπό:

την υπηρεσία του ανθρώπου, της κοινωνίας και της πατρίδας.

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr., Dr.Habil. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος 



Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

Το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας και η Συμπροσευχή.

Θέμα.

Το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας και η Συμπροσευχή.

Οι Ιεροί Κανόνες και η κανονική διάκριση μεταξύ εκκλησιαστικής κοινωνίας, διαλόγου και συμπροσευχής

Στη μακραίωνη κανονική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η συμπροσευχή με αιρετικούς ή σχισματικούς δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή κοινωνική ή εθιμοτυπική πράξη. Συνδέεται με την έννοια της εκκλησιαστικής κοινωνίας και με τη μαρτυρία της πίστεως.

Οι Ιεροί Κανόνες που ακολουθούν αποτελούν χαρακτηριστικές διατάξεις αυτής της κανονικής παραδόσεως. Παράλληλα, απαιτείται διάκριση: άλλο είναι ο διεθνής θεολογικός διάλογος, οι διεθνείς εκκλησιαστικές σχέσεις, η κοινωνική συνάντηση ή η συνεργασία για ένα κοινό ζήτημα και άλλο η κοινή λατρευτική προσευχή.

Οι Αποστολικοί Κανόνες

1. Ι΄ Κανών των Αγίων Αποστόλων

«Εἴ τις ἀκοινωνήτῳ, κἂν ἐν οἴκῳ συνεύξηται, οὗτος ἀφοριζέσθω.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο κανόνας απαγορεύει την κατ’ ιδίαν συμπροσευχή με πρόσωπο που βρίσκεται σε κατάσταση ακοινωνησίας. Η διάταξη δείχνει ότι η κοινή προσευχή δεν θεωρείται εκκλησιολογικά ουδέτερη πράξη.

2. ΙΑ΄ Κανών των Αγίων Αποστόλων

«Εἴ τις καθηρημένῳ, κληρικός ὢν, κληρικῷ συνεύξηται, καθαιρείσθω καὶ αὐτός.»

Σύντομη ερμηνεία:

Εδώ η κανονική αυστηρότητα αφορά κληρικό ο οποίος συμπροσεύχεται με καθηρημένο κληρικό. Η διάταξη προστατεύει την εκκλησιαστική τάξη και την ισχύ της κανονικής ποινής.

3. ΜΕ΄ Κανών των Αγίων Αποστόλων

«Ἐπίσκοπος, ἢ Πρεσβύτερος, ἢ Διάκονος αἱρετικοῖς συνευξάμενος, μόνον, ἀφοριζέσθω, εἰ δὲ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς, ὡς Κληρικοῖς ἐνεργῆσαί τι, καθαιρείσθω.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο κανόνας διακρίνει τη συμπροσευχή από μια ακόμη σοβαρότερη πράξη: την αναγνώριση αιρετικού ως κληρικού και την παραχώρηση σε αυτόν δυνατότητας να ενεργήσει ως κληρικός. Η κανονική συνέπεια είναι διαφορετική και αυστηρότερη στη δεύτερη περίπτωση.

4. ΞΔ΄ Κανών των Αγίων Αποστόλων

«Εἴ τις Κληρικός, ἢ Λαϊκός εἰσέλθοι εἰς συναγωγὴν Ἰουδαίων, ἢ αἱρετικῶν προσεύξασθαι, καὶ καθαιρείσθω, καὶ ἀφοριζέσθω.»

Σύντομη ερμηνεία:

Δεν απαγορεύεται απλώς και μόνο η παρουσία σε έναν χώρο άλλης θρησκευτικής ή δογματικής κοινότητας. Ο κανόνας αναφέρεται ειδικά στην είσοδο με σκοπό την προσευχή, δηλαδή στη συμμετοχή στη λατρευτική πράξη.

5. ΟΑ΄ Κανών των Αγίων Αποστόλων

«Εἴ τις Χριστιανὸς ἔλαιον ἀπενέγκοι εἰς ἱερὸν ἐθνῶν, ἢ εἰς συναγωγὴν Ἰουδαίων ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῶν, ἢ λύχνους ἅπτοι, ἀφοριζέσθω.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο κανόνας αφορά συμμετοχή σε λατρευτικές πράξεις άλλης θρησκευτικής κοινότητας. Η λογική του είναι ότι ο χριστιανός δεν πρέπει να συμμετέχει συμβολικά ή τελετουργικά στη λατρεία που ασκείται εκτός της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Οι Κανόνες της Λαοδικείας

6. ΣΤ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Τοπικής Συνόδου

«Περὶ τοῦ, μὴ συγχωρεῖν τοῖς αἱρετικοῖς εἰσιέναι εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ, ἐπιμένοντας τῇ αἱρέσει.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο κανόνας συνδέει την είσοδο στον ναό με την κατάσταση του προσώπου και τη στάση του απέναντι στην αίρεση. Το ζήτημα είναι η συμμετοχή στην εκκλησιαστική ζωή χωρίς προηγούμενη αποκατάσταση της πίστεως και της κοινωνίας.

7. Θ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Τοπικής Συνόδου

«Περὶ τοῦ, μὴ συγχωρεῖν εἰς τὰ κοιμητήρια, ἢ εἰς τὰ λεγόμενα μαρτύρια πάντων τῶν αἱρετικῶν ἀπιέναι τοὺς τῆς Ἐκκλησίας, εὐχῆς ἢ θεραπείας ἕνεκα, ἀλλὰ τοὺς τοιούτους, ἐὰν ὦσι πιστοί, ἀκοινωνήτους γίνεσθαι μέχρι τινός, μετανοοῦντας δέ, καὶ ἐξομολογουμένους ἐσφάλθαι, παραδέχεσθαι.»

Σύντομη ερμηνεία:

Εδώ η απαγόρευση συνδέεται ακόμη και με την προσφυγή σε χώρους αιρετικών «εὐχῆς ἢ θεραπείας ἕνεκα». Η νομοκανονική παράδοση αντιμετωπίζει συνεπώς την αναζήτηση θρησκευτικής ή θεραπευτικής πράξεως σε τέτοιο πλαίσιο, ως ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει την εκκλησιαστική κοινωνία.

8. ΛΒ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Συνόδου

«Ὅτι οὐ δεῖ αἱρετικῶν εὐλογίας λαμβάνειν, αἵτινές εἰσιν ἀλογίαι μᾶλλον, ἢ εὐλογίαι.»

Σύντομη ερμηνεία:

Η διάταξη αφορά την αποδοχή θρησκευτικής «ευλογίας» από αιρετικούς. Η κανονική σκέψη υπογραμμίζει ότι η ευλογία δεν αντιμετωπίζεται ως απλή τυπική χειρονομία, αλλά ως πράξη που συνδέεται με την πίστη και την εκκλησιαστική κοινωνία.

9. ΛΓ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Συνόδου

«Ὅτι οὐ δεῖ αἱρετικοῖς ἢ σχισματικοῖς συνεύχεσθαι.»

Σύντομη ερμηνεία:

Πρόκειται για την πλέον σύντομη και σαφή διατύπωση της κανονικής αρχής: δεν επιτρέπεται η συμπροσευχή με αιρετικούς ή σχισματικούς.

10. ΛΔ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Συνόδου

«Ὅτι οὐ δεῖ πάντα χριστιανὸν ἐγκαταλείπειν μάρτυρας Χριστοῦ καὶ ἀπιέναι πρὸς τοὺς ψευδομάρτυρας, τουτέστιν αἱρετικῶν, ἢ αὐτοὺς πρὸς τοὺς προειρημένους αἱρετικοὺς γενομένους· Οὗτοι γὰρ ἀλλότριοι τοῦ Θεοῦ τυγχάνουσιν. Ἔστωσαν οὖν ἀνάθεμα οἱ ἀπερχόμενοι πρὸς αὐτούς.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο κανόνας χρησιμοποιεί εξαιρετικά αυστηρή γλώσσα για την προσφυγή σε αιρετικούς αντί των μαρτύρων της Εκκλησίας. Η διατύπωση πρέπει να διαβαστεί στο ιστορικό και εκκλησιολογικό ορθόδοξο πλαίσιο της Συνόδου και δεν πρέπει να μετατρέπεται άκριτα σε προσωπικό χαρακτηρισμό σύγχρονων ανθρώπων.

11. ΛΖ΄ Κανών της εν Λαοδικεία Συνόδου

«Ὅτι οὐ δεῖ παρὰ τῶν Ἰουδαίων ἢ αἱρετικῶν τὰ πεμπόμενα ἑορταστικὰ λαμβάνειν, μηδὲ συνεορτάζειν αὐτοῖς.»

Σύντομη ερμηνεία:

Η διάταξη αφορά την κοινή εορταστική και θρησκευτική πρακτική. Η νομοκανονική διάκριση εδώ είναι μεταξύ κοινωνικής σχέσης και συνεορτασμού ως θρησκευτικής πράξεως.

Ο Άγιος Τιμόθεος Αλεξανδρείας

12. Θ΄ Κανών του Αγίου Τιμοθέου Αλεξανδρείας

«Ἐρώτησις. Εἰ ὀφείλει Κληρικός εὔχεσθαι, παρόντων Ἀρειανῶν, ἢ ἄλλων αἱρετικῶν; ἢ οὐδὲν αὐτὸν βλάπτει, ὁπόταν αὐτὸς ποιῇ τὴν εὐχήν, ἤγουν τὴν προσφοράν; Ἀπόκρισις. Ἐν τῇ θείᾳ ἀναφορᾷ ὁ Διάκονος προσφωνεῖ πρὸ τοῦ ἀσπασμοῦ. “Οἱ ἀκοινώνητοι περιπατήσατε.” Οὐκ ὀφείλουσιν οὖν παρεῖναι, εἰ μὴ ἂν ἐπαγγέλλωνται μετανοεῖν καὶ ἐκφεύγειν τὴν αἵρεσιν.»

Σύντομη ερμηνεία:

Η απάντηση του Αγίου Τιμοθέου συνδέει την παρουσία των αιρετικών με την τάξη της Θείας Ευχαριστίας. Η βασική διάκριση είναι η μετάνοια και η μεταξύ τους, της παρουσίας σε έναν χώρο και της συμμετοχής στην ευχαριστιακή κοινωνία.

Η Αντιόχεια

13. Β΄ Κανών της εν Αντιοχεία Συνόδου

«Πάντας τοὺς εἰσιόντας εἰς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τῶν ἱερῶν Γραφῶν ἀκούοντας, μὴ κοινωνοῦντας δὲ εὐχῆς ἅμα τῷ λαῷ ἢ ἀποστρεφομένους τὴν ἁγίαν μετάληψιν τῆς Εὐχαριστίας κατὰ τινα ἀταξίαν, τούτους ἀποβλήτους γίνεσθαι τῆς Ἐκκλησίας, ἕως ἂν ἐξομολογησάμενοι καὶ δείξαντες καρποὺς μετανοίας καὶ παρακαλέσαντες τυχεῖν δυνηθῶσι συγγνώμης, μὴ ἐξείναι δὲ κοινωνεῖν τοῖς ἀκοινωνήτοις, μηδὲ κατ’ οἴκους συνελθόντας συνεύχεσθαι τοῖς μὴ τῇ Ἐκκλησίᾳ συνευχομένοις, μηδὲ μὴ συναγομένοις. Εἰ δὲ φανείη τις τῶν ἐπισκόπων, ἢ πρεσβυτέρων, ἢ διακόνων, ἢ τις τοῦ κανόνος τοῖς ἀκοινωνήτοις κοινωνῶν, καὶ τοῦτον ἀκοινώνητον εἶναι, ὡς ἂν συγχέοντα τὸν κανόνα τῆς Ἐκκλησίας.»

Σύντομη ερμηνεία:

Ο Αντιοχειανός κανόνας είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικός, διότι αποτρέπει οποιαδήποτε κοινωνία με αιρετικούς, συνδέει την εκκλησιαστική κοινωνία, την κοινή προσευχή και τη Θεία Ευχαριστία. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η παραβίαση της νομοκανονικής τάξεως δεν θεωρείται αδιάφορη πράξη, ιδίως όταν προέρχεται από κληρικό.

Η επικύρωση από τις Οικουμενικές Συνόδους

14. Α΄ Κανών της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου

Ο Α΄ Κανών της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου επικυρώνει την κανονική παράδοση των προηγουμένων Συνόδων.

Σύντομη ερμηνεία:

Η σημασία της διάταξης βρίσκεται στην ενσωμάτωση προηγουμένων κανονικών αποφάσεων στο ευρύτερο σώμα της εκκλησιαστικής κανονικής τάξεως.

15. Β΄ Κανών της ΣΤ΄ Οικουμενικής Συνόδου

Ο Β΄ Κανών της ΣΤ΄ Οικουμενικής Συνόδου καταγράφει και επικυρώνει το ευρύτερο σώμα των Ιερών Κανόνων, μεταξύ των οποίων τους Αποστολικούς Κανόνες, τους κανόνες της Λαοδικείας και της Αντιοχείας, καθώς και τις κανονικές απαντήσεις του Αγίου Τιμοθέου Αλεξανδρείας.

Σύντομη ερμηνεία:

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία για τη νομοκανονική μελέτη: οι κανόνες αυτοί δεν παραμένουν μεμονωμένα ιστορικά κείμενα, αλλά εντάσσονται στο ζωντανό κανονικό σώμα που η Εκκλησία αναγνωρίζει και διαφυλάσσει.

16. Α΄ Κανών της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου

Ο Α΄ Κανών της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου αναφέρεται επίσης στην τήρηση των Ιερών Κανόνων και στην υποχρέωση του εκκλησιαστικού σώματος να παραμένει εντός της κανονικής τάξεως.

Σύντομη ερμηνεία:

Η αναφορά αυτή ολοκληρώνει την εικόνα μιας συνεχούς κανονικής παραδόσεως, στην οποία οι μεταγενέστερες Οικουμενικές Σύνοδοι δεν αντιμετωπίζουν τους προηγούμενους κανόνες ως απλές ιστορικές μαρτυρίες, αλλά ως μέρος της υποχρεωτικής εκκλησιαστικής κανονικής συνειδήσεως.

Η αναγκαία κανονική διάκριση

Από το σύνολο των παραπάνω κανόνων προκύπτει μια σαφής κανονική αρχή σχετικά με τη συμπροσευχή, ως πράξη απαγορευμένη για τη κοινή λατρευτική πράξη. Η αρχή αυτή δεν πρέπει να επεκτείνεται αυθαίρετα σε κάθε μορφή επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών ομολογιών ή θρησκευτικών παραδόσεων.

Ο διεθνής θεολογικός διάλογος δεν ταυτίζεται με τη συμπροσευχή, πλην απαγορεύει εάν την προϋποθέτει ως έναρξη.

Η καθημερινή κοινωνική συνάντηση δεν ταυτίζεται με τη συμπροσευχή.

Η επιστημονική συνεργασία σε όλες τις επιστήμες δεν ταυτίζεται με τη συμπροσευχή.

Η διεθνής συνεργασία για την ειρήνη, την κοινωνική αλληλεγγύη ή την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δεν αποτελεί από μόνη της, κοινή λατρευτική πράξη.

Το κανονικό ζήτημα ανακύπτει όταν υπάρχει κοινή θρησκευτική ή λατρευτική πράξη, δηλαδή πράξη που μπορεί να εκληφθεί ως έκφραση κοινής προσευχής και εκκλησιαστικής κοινωνίας.

Αυτή η διάκριση είναι απαραίτητη, διότι διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος είτε να αποδυναμωθεί το πραγματικό περιεχόμενο των Ιερών Κανόνων είτε, αντιθέτως, να χρησιμοποιηθούν οι κανόνες έξω από το ιστορικό, δογματικό και εκκλησιολογικό τους πλαίσιο.

Επίλογος

Οι Ιεροί Κανόνες που αναφέρονται στη συμπροσευχή εκφράζουν μια σταθερή κανονική αντίληψη: η προσευχή της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν είναι απλώς μια γενική θρησκευτική χειρονομία, αλλά πράξη πίστεως και κοινωνίας.

Γι’ αυτό και η κανονική παράδοση θέτει όρια στη συμμετοχή σε κοινές λατρευτικές πράξεις με αιρετικούς και σχισματικούς.

Ταυτόχρονα, η ορθή κανονική εφαρμογή απαιτεί διάκριση, ακρίβεια και αποφυγή αυθαίρετων γενικεύσεων. Ο σεβασμός προς τον άλλο άνθρωπο, δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με τη δογματική ταύτιση· ο διεθνής διάλογος δεν ταυτίζεται με τη συμπροσευχή· και η ειρηνική συνύπαρξη δεν ταυτίζεται με την εκκλησιαστική κοινωνία.

Η νομοκανονική παράδοση ζητεί, επομένως, και ακρίβεια στην πίστη και ακρίβεια στη διάκριση.

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr.Habil. PANAGOPOULOS P. ALEXIOS 



 

Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026

Γονείς ΜΗ βιαστειτε σε Ταυτότητες των παιδιών

🇬🇷❗ ΓΟΝΕΙΣ, ΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ! ❗🌿

🙏 Σας θερμοπαρακαλώ: πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε διαδικασία που αφορά 

νέα ψηφιακή ταυτότητα ή Προσωπικό Αριθμό για τα παιδιά σας, ενημερωθείτε προσεκτικά και υπεύθυνα!

Τα παιδιά μας χρειάζονται τη φροντίδα, την προστασία και την υπεύθυνη στάση των γονέων τους. ❤️

ΜΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΤΕ ΑΠΟ ΦΟΒΟ Ή ΠΙΕΣΗ!
Ζητήστε επίσημη ενημέρωση για το τι προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, ποια είναι τα δικαιώματα των γονέων και ποια διαδικασία εφαρμόζεται για την εγγραφή των παιδιών στο σχολείο και τη συμμετοχή τους στις εξετάσεις.

🌿 Υπάρχουν λύσεις και νόμιμες δυνατότητες προστασίας!
Ενημερωθείτε, εξετάστε τα πραγματικά δεδομένα και, όπου χρειάζεται, ζητήστε τη συμβουλή ειδικού νομικού.

🇬🇷❗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ – ΕΓΡΗΓΟΡΣΗ – ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ! ❗🌿

Όταν η τιμή γίνεται ποινή – Η περίπτωση Μητροπολίτου Αμβροσίου

Όταν η τιμή γίνεται ποινή – Η περίπτωση Μητροπολίτου Αμβροσίου



Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

Το Ελληνορθόδοξο πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η φιλία δύο αρχαίων λαών



Η Ελλάδα δεν είναι μικρή χώρα, αλλά με ιστορική μνήμη, με Ορθοδοξία και εθνική εγρήγορση απέναντι σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Η Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίζεται στους οικονομικούς δείκτες ως μικρή χώρα, όμως το πραγματικό της μέγεθος δεν μετριέται αποκλειστικά με το ΑΕΠ, τον πληθυσμό ή τη διεθνή οικονομική της επιρροή. Η Ελλάδα διαθέτει ένα τεράστιο πνευματικό και ιστορικό κεφάλαιο, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τα γεωγραφικά και οικονομικά της μεγέθη.

Η ελληνική παρουσία στους Αγίους Τόπους αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαχρονικής ισχύος. Το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων μαρτυρεί καθημερινά, επί περίπου δύο χιλιετίες, την πίστη, τις αξίες και τα ιδανικά της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού. Δεν είναι ένα απολίθωμα του παρελθόντος. Είναι ένας ζωντανός θεσμός που εξακολουθεί να υπηρετεί την Εκκλησία, να διαφυλάσσει ιερούς τόπους και να αποτελεί παρουσία της Ορθόδοξης παράδοσης μέσα σε έναν τόπο όπου η ιστορία, η θρησκεία και η γεωπολιτική συναντώνται καθημερινά.

Οι Άγιοι Τόποι δεν είναι απλώς ένας γεωγραφικός χώρος. Είναι τόπος της χριστιανικής μνήμης και της μαρτυρίας. Η ιστορία του Πατριαρχείου, οι μοναστικές κοινότητες, οι ναοί και τα προσκυνήματα συνιστούν μια αδιάκοπη αλυσίδα παρουσίας. Η μαρτυρία των ανθρώπων που υπηρέτησαν και θυσιάστηκαν εκεί, όπως ο Άγιος Φιλούμενος, υπενθυμίζει ότι η πίστη δεν είναι θεωρητική έννοια αλλά μπορεί να αποκτήσει το ύψιστο περιεχόμενό της μέσα από τη θυσία.

Γι’ αυτό και η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καλλιεργεί μίσος μεταξύ των λαών. Αντίθετα, πρέπει να οδηγεί στη γνώση, στη διάκριση, στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και στην ειρηνική συνύπαρξη. Οι αναφορές στη βιβλική παράδοση, στον Αβραάμ, στον Ισαάκ και Ιακώβ, αλλά και στο Νώε με την Κιβωτό, κι η ιστορική συνάντηση του ελληνικού και του εβραϊκού κόσμου, αποκτούν νόημα στην σύγχρονη ελληνοισραηλινή φιλία, όταν αντιμετωπίζονται μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο φιλίας και συνεργασίας.

Στη σημερινή εποχή, όπου η γεωπολιτική αστάθεια, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες μορφές πολιτικής και κοινωνικής χειραγώγησης δημιουργούν πρωτόγνωρες προκλήσεις, η Ελλάδα χρειάζεται ιστορική αυτογνωσία και θεσμική εγρήγορση.

Η εθνική ασφάλεια όμως δεν μπορεί να στηρίζεται στον φόβο, στις φήμες ή σε ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες. Οφείλει να στηρίζεται στο Σύνταγμα, στη δημοκρατική νομιμότητα, στη λαϊκή κυριαρχία, στην ενημέρωση των πολιτών και στην υπεύθυνη λειτουργία των θεσμών.

Η Ορθοδοξία δεν υποκαθιστά την Πολιτεία. Μπορεί όμως να προσφέρει εκείνο που συχνά λείπει από τη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα: διάκριση, πνευματική αντοχή, ανθρωποκεντρική θεώρηση και σεβασμό στην αξία του προσώπου.

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, με την αδιάκοπη παρουσία του στους Αγίους Τόπους, αποτελεί ίσως μία από τις πιο ισχυρές ζωντανές αποδείξεις ότι ο πολιτισμός δεν μετριέται μόνο με οικονομικούς δείκτες. Μετριέται και με την ικανότητα ενός λαού να διατηρεί τη μνήμη, την πίστη, τη γλώσσα, την παράδοση και την ανθρωπιστική του αποστολή μέσα στον χρόνο.

Η Ελλάδα, επομένως, δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι μεγάλη με κραυγές, με έχθρες , με αντιπαλότητες φανατισμού. Χρειάζεται να γνωρίσει το πραγματικό της βάθος.

Γιατί ένας λαός που επί δύο χιλιάδες χρόνια διατηρεί ζωντανή την παρουσία και τη μαρτυρία του στους Αγίους Τόπους δεν είναι ένας λαός χωρίς ιστορικό βάρος. Είναι ένας λαός που εξακολουθεί να έχει πνευματικό λόγο στον κόσμο και μέσα στο Ισραήλ, με τη διαχρονική πολιτισμική και πνευματική παρουσία του Ελληνισμού μέσα στην Αγία γη.