Πριν από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο αγώνας για την ελευθερία στηρίχθηκε σε εξέχουσες μορφές της κλεφτουριάς, οι οποίες διαμόρφωσαν όχι μόνο την πολεμική τακτική αλλά και το ήθος των μετέπειτα αγωνιστών. Ανάμεσά τους δεσπόζει η μορφή του Καπετάν Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη (Παντελεάκου) από τη Βαρβίτσα Λακωνίας, ενός από τους σημαντικότερους αρχικλέφτες της Πελοποννήσου.
Σύμφωνα με την επικρατούσα ιστορική παράδοση, στις 20 Ιουλίου 1804 ο Καπετάν Ζαχαριάς δολοφονήθηκε στην Ανδρουβίτσα της Μάνης, σε ηλικία 45 ετών, όχι από τις οθωμανικές δυνάμεις, αλλά κατόπιν προδοσίας προσώπων του στενού του περιβάλλοντος. Ως κίνητρο φέρεται η ιδιαίτερα υψηλή επικήρυξη των 50.000 γροσίων, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τη στρατιωτική του αξία όσο και τον φόβο που προκαλούσε στην οθωμανική διοίκηση. Η παράδοση αναφέρει επίσης ότι ο επικεφαλής της προδοσίας παρέδωσε την κεφαλή του στον Μόρα Βαλεσή της Τριπολιτσάς, χωρίς όμως να λάβει την αμοιβή, καθώς ο πασάς διέταξε την εκτέλεσή του, υποστηρίζοντας ότι η επικήρυξη αφορούσε τη ζωντανή σύλληψη του αρχικλέφτη και ότι η προδοσία ακόμη και συγγενών δεν μπορούσε να θεωρηθεί πράξη άξια επιβράβευσης.
Η ιστορική σημασία του Καπετάν Ζαχαριά υπερβαίνει τη στρατιωτική του δράση. Η βιβλιογραφία και η λαϊκή ιστορική μνήμη τον αναγνωρίζουν ως έναν από τους σημαντικότερους δασκάλους της κλεφτοπολεμικής τακτικής στην Πελοπόννησο. Δεν είναι τυχαίο ότι δίπλα του ανδρώθηκαν αγωνιστές που πρωταγωνίστησαν στην Επανάσταση του 1821, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ο Γιαννιάς, ο Στριφτομπόλας, ο Γιώργας από τον Αητό και ο Καλλιοντζής από τη Σίταινα. Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο οικογενειακός δεσμός του με τον Νικηταρά, ο οποίος νυμφεύθηκε την κόρη του, Αγγελίνα.
Ο θάνατός του δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στην προεπαναστατική αντίσταση της Πελοποννήσου. Ωστόσο, η στρατιωτική του παρακαταθήκη και η εμπειρία που μετέδωσε στους μαθητές του αποτέλεσαν πολύτιμο κεφάλαιο για την επιτυχία της Ελληνικής Επανάστασης. Υπό αυτή την έννοια, ο Καπετάν Ζαχαριάς μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους θεμελιωτές της πολεμικής παράδοσης που οδήγησε στην εθνική παλιγγενεσία του 1821.
Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης του Καπετάν Ζαχαριά δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής προς έναν μεγάλο αγωνιστή, αλλά και υπενθύμιση του καθοριστικού ρόλου που διαδραμάτισαν οι προεπαναστατικοί κλέφτες στη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης και στην προετοιμασία του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Αθάνατος.
Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου