Να συνδέονται οργανικά η ακαδημαϊκή εμπειρία, η Βιοηθική, η πολιτική ευθύνη, η πνευματική διάσταση και η σχέση επιστήμης–πολιτικής.
Επιστήμη, Βιοηθική, πολιτική και ευθύνη — Όλα προς Δόξαν Θεού
Αγαπητοί μου,
από τη φύση της ακαδημαϊκής μου διαδρομής και της συμμετοχής μου σε διαδικασίες κρίσης μεταπτυχιακών και υποψηφίων διδακτόρων, έχω αποκτήσει, μέσα από πολλά χρόνια επιστημονικής εργασίας και δια βίου μάθησης, τη δυνατότητα να διακρίνω το επίπεδο προετοιμασίας ενός υποψηφίου ακόμη και πριν ολοκληρώσει την ανάπτυξη της θέσης του.
Η εμπειρία αυτή δεν προέρχεται μόνο από τίτλους και ακαδημαϊκές διακρίσεις. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας σπουδών, έρευνας και διαρκούς μάθησης στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, αλλά και προσωπικών εμπειριών που διαμόρφωσαν την πνευματική μου πορεία.
Από μαθητής είχα την ευλογία να γνωρίσω από κοντά Αγίους και Γέροντες, όπως τον πνευματικό μου επί 27,5 έτη το Γέροντα Αρσένιο εν Ναυπάκτω πνευματικό τέκνο γέροντος Φιλοθέου Ζερβακου και Αγίου Γερβασίου Παρασκευοπούλου. Μεταξύ αυτών και τον Γέροντα Παΐσιο, από τον οποίο δέχθηκα λόγους που παραμένουν για μένα προσωπικός πνευματικός οδηγός. Όσα θεωρώ ότι μου δόθηκαν ως ευλογία δεν τα αντιμετωπίζω ως προσωπικό κατόρθωμα.
Όλα οφείλουν να γίνονται μόνον προς Δόξαν Θεού.
Αυτό είναι για μένα το ουσιαστικότερο μέτρο.
Γι’ αυτό και δεν αντιλαμβάνομαι την επιστημονική πορεία ως ένα απλό κοσμικό «βιογραφικό». Λυπάμαι όταν κάποιοι ακόμα και χριστιανοί λένε για μένα αυτός έχει καλό βιογραφικό.
Οι τίτλοι και οι διακρίσεις έχουν αξία μόνον όταν υπηρετούν την επιστήμη, την κοινωνία, την αλήθεια και τελικά τον άνθρωπο.
Το ίδιο ισχύει και για την πολιτική.
Η πολιτική χωρίς γνώση, χωρίς θεσμική παιδεία και χωρίς συναίσθηση ευθύνης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά λάθη με συνέπειες για ολόκληρη την κοινωνία.
Ο Ειδικός είναι ο πιστός Ορθόδοξος Έλλην επιστημών ερευνητής ή καθηγητής, καθώς και ο Ακαδημαϊκός του δημοσίου δικαίου και της πολιτικής επιστήμης και βιοηθικής.
Γι’ αυτό λυπούμαι όταν βλέπω ανθρώπους να ασχολούνται με εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα χωρίς την αναγκαία επιστημονική κατάρτιση ή χωρίς να συμβουλεύονται τους ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά το αντικείμενο.
Ποιοι είναι, λοιπόν, οι ειδικοί;
Ανάλογα με το ζήτημα, ειδικοί είναι οι επιστήμονες που διαθέτουν τεκμηριωμένη γνώση και εμπειρία στο αντίστοιχο πεδίο.
Σε ζητήματα Συντάγματος και κρατικής λειτουργίας, οι ειδικοί του Δημοσίου Δικαίου.
Σε ζητήματα πολιτικής οργάνωσης, θεσμών και διακυβέρνησης, οι επιστήμονες της Πολιτικής Επιστήμης.
Και σε ζητήματα που αφορούν τον άνθρωπο, την ιατρική, τη βιοτεχνολογία και τα όρια της επιστημονικής παρέμβασης στη ζωή, οι ειδικοί της Βιοηθικής, πάντοτε σε διάλογο με την Ιατρική, τη Νομική, τη Φιλοσοφία, τη Θεολογία και τις λοιπές συναφείς επιστήμες.
Η Βιοηθική δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια.
Σήμερα η πολιτική καλείται να αποφασίσει για ζητήματα όπως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού, η δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων, οι αποφάσεις στο τέλος της ζωής, η ευθανασία και η ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία, η χρήση γενετικών δεδομένων, η γονιδιακή θεραπεία και η επεξεργασία του ανθρώπινου γονιδιώματος, η τεχνητή νοημοσύνη στην ιατρική και οι κλινικές δοκιμές.
Σε όλα αυτά τα ζητήματα δεν αρκεί η πολιτική διαίσθηση ή καλή πρόθεση.
Όταν, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται τεχνητή νοημοσύνη για ιατρικές διαγνώσεις, πρέπει να εξετάσουμε όχι μόνο αν ο αλγόριθμος είναι αποτελεσματικός, αλλά και ποιος ευθύνεται σε περίπτωση λάθους, πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και πώς αποφεύγονται οι διακρίσεις.
Όταν συζητούμε τη γονιδιακή τεχνολογία, δεν αρκεί το ερώτημα «τι μπορούμε να κάνουμε;». Πρέπει να τεθεί και το ερώτημα «τι είναι ηθικά και νομικά επιτρεπτό να κάνουμε και μέχρι πού;»
Όταν συζητούμε το τέλος της ζωής, συναντώνται η ιατρική, το δίκαιο, η φιλοσοφία, η βιοηθική, η ανθρωπολογία και η θρησκευτική παράδοση. Καμία από αυτές τις διαστάσεις δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Γι’ αυτό ο ειδικός δεν αποφασίζει αντί της Πολιτείας. Παρέχει τεκμηριωμένη γνώση, ώστε η Πολιτεία να αποφασίζει έχοντας επίγνωση των επιστημονικών, νομικών, κοινωνικών και ηθικών συνεπειών.
Η πολιτική ηγεσία ασφαλώς αποφασίζει. Οφείλει όμως πριν αποφασίσει να ακούει την επιστήμη, εξίσου κάθε φορά κι όχι μόνο ιατρούς.
Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, μία από τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας: όχι η έλλειψη ανθρώπων που θέλουν να αποφασίσουν, αλλά η ανάγκη να ακούμε εκείνους που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στη γνώση πριν ληφθούν αποφάσεις που αφορούν τη ζωή, την κοινωνία και το μέλλον της πατρίδας.
Για μένα, λοιπόν, δεν πρόκειται απλώς για ένα βιογραφικό.
Πρόκειται για μια πορεία ζωής, επιστήμης, πίστης, διαρκούς μάθησης και ευθύνης.
Και ό,τι κάνουμε —στην επιστήμη, στην κοινωνία και στην πολιτική— οφείλουμε να το κάνουμε με συναίσθηση ότι η γνώση δεν είναι προνόμιο αλλά ευθύνη.
Όλα προς Δόξαν Θεού.
Και η επιστήμη, όταν υπηρετεί την αλήθεια· η πολιτική, όταν υπηρετεί τον άνθρωπο· και η Βιοηθική, όταν υπερασπίζεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μπορούν να συναντηθούν σε έναν κοινό σκοπό:
την υπηρεσία του ανθρώπου, της κοινωνίας και της πατρίδας.
Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr., Dr.Habil. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου