Πνευματισμός, Υπνωτισμός, Αστρολογία

🌿🌺🇬🇷 Οι δημόσιες αναφορές στη σύγχρονη σκηνοθεσία για την ύπνωση και σε συναφή παραψυχολογικά φαινόμενα επαναφέρουν στη συλλογική μνήμη μια λιγότερο φωτισμένη, αλλά ιστορικά τεκμηριωμένη πτυχή των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα: τη διάχυτη διείσδυση του πνευματισμού, της υπνωτιστικής πρακτικής και των αποκρυφιστικών ρευμάτων στους κόλπους των πολιτικών, κοινωνικών και θρησκευτικών ελίτ.

 🌿🌺🇬🇷 Η διεθνής ιστοριογραφία έχει καταδείξει ότι, σε περιόδους έντονης πολιτικής ρευστότητας, πολεμικών συγκρούσεων και θεσμικής ανασφάλειας, αναπτύσσονται παράλληλα ανορθολογικά συστήματα σκέψης, τα οποία συχνά λειτουργούν ως υποκατάστατα στρατηγικής ανάλυσης ή ως μηχανισμοί ψυχολογικής ανακούφισης των κέντρων εξουσίας. Η Ελλάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση σε αυτό το ευρωπαϊκό και διεθνές φαινόμενο. 

🌿🌺🇬🇷 Ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, καταγράφονται περιπτώσεις πολιτικών ηγετών και ανώτατων κρατικών παραγόντων που φέρονται να έδειξαν ενδιαφέρον ή ανοχή προς τον πνευματισμό. Ενδεικτικά αναφέρονται ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Νικόλαος Πλαστήρας, όπως μαρτυρούν δημοσιογραφικές και ιστορικές πηγές της εποχής, ενώ ανάλογες πρακτικές φαίνεται να απασχόλησαν και πρόσωπα της αθηναϊκής υψηλής κοινωνίας, σε ιδιωτικούς κύκλους και κλειστές συγκεντρώσεις. Πιθανόν γι αυτο και ο Άμισθος Κυβερνήτης Καποδίστριας 36 ημέρας πριν τη δολοφονία του, με διάταγμα του απαγόρευσε σε Δημόσιους Λειτουργούς και Στρατιωτικούς να ειναι μέλη Μυστικών Εταιρειών κτλ. 

🌿🌺🇬🇷 Η εμπλοκή πνευματιστικών αντιλήψεων δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στον πολιτικό χώρο. Σημαντική είναι και η αναφορά στον Πατριάρχη Αθηναγόρα, ο οποίος, σε συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία, φαίνεται να αντιμετώπισε με επιείκεια μεταψυχικές θεωρήσεις, γεγονός που καταδεικνύει την ευρύτερη σύγχυση ορίων μεταξύ θεολογίας, μεταφυσικής και παραθρησκευτικών ρευμάτων σε μια εποχή έντονων παγκόσμιων μετασχηματισμών. 

🌿🌺🇬🇷 Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Εμμανουήλ Τσουδερού, ο οποίος, σύμφωνα με τον βιογράφο του Ηλία Βενέζη, φέρεται να ενσωμάτωσε στον πολιτικό του λόγο αναφορές που αντλούνταν από πνευματιστικές «επικοινωνίες», αποδιδόμενες μάλιστα στον εκλιπόντα Ελευθέριο Βενιζέλο. 

 🌿🌺🇬🇷 Το γεγονός αυτό, ανεξαρτήτως της κυριολεκτικής του ερμηνείας, αποκαλύπτει το βάθος της ιδεολογικής και ψυχολογικής αποσταθεροποίησης σε μια από τις κρισιμότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

 🌿🌺🇬🇷 Η συσχέτιση δε του πνευματισμού με εθνικές τραγωδίες, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, δεν μπορεί να εξετασθεί με όρους απλής μεταφυσικής αιτιότητας, αλλά οφείλει να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανάλυσης της πολιτικής ευθύνης, της παραίτησης από τον ορθολογικό σχεδιασμό και της υποκατάστασης της στρατηγικής σκέψης από ανορθολογικές βεβαιότητες και έντονη Διχόνοια. 

🌿🌺🇬🇷 Υπό το πρίσμα αυτό, η άκριτη θεοποίηση πολιτικών προσώπων που υπήρξαν ευάλωτα σε τέτοιες πρακτικές δεν συνιστά ιστορική δικαίωση, αλλά ένδειξη συλλογικής πλάνης. Η ελληνική –και εν πολλοίς η παγκόσμια– ιστορία του 20ού αιώνα διδάχθηκε συχνά μέσα από φίλτρα προπαγάνδας, αποσιώπησης και επιλεκτικής μνήμης, που απέκρυψαν τον ρόλο του ανορθολογισμού στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. 

🌿🌺🇬🇷 Καταληκτικά, από θεολογική, φιλοσοφική και πολιτική σκοπιά, ο πνευματισμός, ο υπνωτισμός και η αστρολογία συγκροτούν συστήματα σκέψης που έρχονται σε αντίθεση τόσο με τον κλασικό ορθολογισμό όσο και με την ορθόδοξη χριστιανική ανθρωπολογία και τούς Ιερούς Κανόνες, λειτουργώντας ως μορφές αιρετικής απόκλισης και, σε επίπεδο πολιτικής πρακτικής, ως παράγοντες αποσταθεροποίησης της θεσμικής κρίσης και της εθνικής στρατηγικής. 

🌿🌺🇬🇷 Γράφει ο καθηγητής δρ Παναγόπουλος Αλέξιος - Ακαδημαϊκός τριών Ξένων Ακαδημιών τών Επιστημών.